JIT là gì? Áp dụng Just In Time trong quản lý chuỗi cung ứng

Một trong những phương pháp quản lý chuỗi cung ứng nổi bật là Just In Time (JIT). Được phát triển bởi Toyota trong thập kỷ 1970, JIT đã trở thành một chiến lược quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý tồn kho. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về JIT, nguyên lý hoạt động của phương pháp này và cách áp dụng JIT vào quản lý chuỗi cung ứng.

1. JIT là gì?

JIT là cụm từ viết tắt của Just In Time, hay "Sản xuất đúng lúc", là một phương pháp sản xuất và quản lý tồn kho giúp doanh nghiệp sản xuất đúng số lượng sản phẩm cần thiết vào đúng thời điểm, mà không phải dự trữ hàng tồn kho lớn. Mục tiêu của JIT là giảm thiểu lượng hàng tồn kho, từ đó giảm chi phí lưu kho và chi phí liên quan đến việc quản lý kho bãi.

Nguyên lý cơ bản của JIT là sản xuất chỉ khi có nhu cầu thực tế, tức là chỉ khi khách hàng yêu cầu sản phẩm hoặc khi các bộ phận cần thiết cho sản xuất sẵn sàng. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng tính linh hoạt trong sản xuất.

2. Nguyên lý hoạt động của JIT

• Sản xuất khi cần thiết (Pull system): Quy trình sản xuất chỉ bắt đầu khi có nhu cầu cụ thể từ khách hàng hoặc từ các công đoạn trước trong chuỗi cung ứng. Điều này có nghĩa là không có sự dư thừa trong sản xuất, giúp tiết kiệm chi phí và tối ưu hóa quy trình.
• Giảm thiểu tồn kho: JIT yêu cầu các công ty giảm thiểu lượng hàng tồn kho đến mức tối thiểu. Các bộ phận, vật liệu và sản phẩm chỉ được cung cấp khi cần thiết, giúp giảm chi phí bảo quản và tăng hiệu quả sử dụng vốn.
• Dòng chảy liên tục: Các công đoạn trong quy trình sản xuất và cung ứng phải được đồng bộ hóa sao cho sản phẩm có thể di chuyển liền mạch từ giai đoạn này sang giai đoạn khác mà không gặp phải sự gián đoạn.

3. Áp dụng JIT trong quản lý chuỗi cung ứng

Việc áp dụng JIT trong quản lý chuỗi cung ứng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả và sự linh hoạt trong việc vận hành hệ thống. Dưới đây là cách mà JIT có thể được áp dụng trong chuỗi cung ứng:

a. Quản lý tồn kho tối thiểu

Trong mô hình JIT, việc giảm tồn kho đến mức tối thiểu là rất quan trọng. Các công ty phải có một hệ thống giám sát và quản lý tồn kho hiệu quả để đảm bảo rằng các nguyên liệu đầu vào luôn sẵn sàng khi cần thiết mà không cần dự trữ quá mức.

• Hệ thống quản lý tồn kho tự động: Áp dụng các phần mềm quản lý tồn kho giúp theo dõi mức độ tồn kho và tự động đặt hàng khi lượng hàng tồn kho đạt đến mức tối thiểu.
• Dự báo chính xác nhu cầu: Doanh nghiệp cần có một hệ thống dự báo nhu cầu chính xác để biết được khi nào cần đặt hàng và số lượng cần thiết.

b. Tăng cường sự liên kết giữa các bên trong chuỗi cung ứng

JIT yêu cầu các nhà cung cấp và nhà sản xuất phải phối hợp chặt chẽ và đồng bộ hóa các hoạt động để đảm bảo rằng nguyên vật liệu và sản phẩm được cung cấp đúng thời điểm và đúng số lượng.

• Giao tiếp hiệu quả: Các công ty phải duy trì liên lạc liên tục với các nhà cung cấp và đối tác để đảm bảo rằng mọi thông tin về nhu cầu và tiến độ sản xuất được cập nhật kịp thời.
• Tăng cường mối quan hệ đối tác chiến lược: Các doanh nghiệp có thể tạo ra mối quan hệ đối tác lâu dài với các nhà cung cấp đáng tin cậy để đảm bảo chất lượng và độ tin cậy trong việc giao hàng đúng hạn.

c. Sử dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc áp dụng JIT vào quản lý chuỗi cung ứng. Các công nghệ hiện đại như Internet of Things (IoT), Big Data, và Blockchain giúp theo dõi tình trạng của các nguyên liệu, sản phẩm và thiết bị trong suốt quá trình sản xuất.

• IoT trong chuỗi cung ứng: Các cảm biến và thiết bị kết nối giúp giám sát và theo dõi hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển và lưu trữ, giúp các bên liên quan đưa ra quyết định kịp thời.
• Blockchain: Cung cấp sự minh bạch trong việc theo dõi và xác minh các giao dịch và quy trình trong chuỗi cung ứng, đảm bảo tính chính xác và giảm thiểu gian lận.

d. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

JIT giúp giảm thiểu thời gian chết trong quá trình sản xuất và tạo ra một quy trình sản xuất liên tục, không bị gián đoạn. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất giúp giảm thiểu lãng phí và tăng cường sự linh hoạt.

• Tổ chức sản xuất theo mô hình "pull": Chỉ sản xuất khi có đơn hàng hoặc nhu cầu từ các bộ phận trước đó trong chuỗi cung ứng. Điều này giúp tránh tình trạng sản xuất dư thừa và giảm chi phí tồn kho.
• Linh hoạt trong quy trình sản xuất: JIT giúp các nhà máy có thể dễ dàng thay đổi sản xuất và điều chỉnh theo yêu cầu của thị trường mà không gặp phải khó khăn lớn.

4. Thách thức trong việc áp dụng JIT

Mặc dù JIT mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó cũng gặp một số thách thức, bao gồm:

• Phụ thuộc vào nhà cung cấp: JIT yêu cầu sự đồng bộ hóa chính xác với các nhà cung cấp, vì bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc giao hàng cũng có thể làm gián đoạn toàn bộ quy trình sản xuất.
• Rủi ro trong trường hợp khẩn cấp: Các sự kiện ngoài ý muốn như thiên tai, đình công, hoặc sự cố trong chuỗi cung ứng có thể gây gián đoạn lớn, vì doanh nghiệp không có nhiều hàng tồn kho dự trữ.
• Chi phí đầu tư ban đầu cao: Việc áp dụng JIT đòi hỏi phải đầu tư vào công nghệ quản lý kho, hệ thống thông tin và đào tạo nhân sự, điều này có thể gây tốn kém đối với một số doanh nghiệp.

Just In Time (JIT) là một chiến lược mạnh mẽ trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng. Dù có một số thách thức trong việc triển khai, nhưng nếu áp dụng đúng cách, JIT sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng lợi thế cạnh tranh và đạt được hiệu quả cao trong sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng.

>>> Tham khảo: Phần mềm DMS – Giải pháp quản lý hệ thống kênh phân phối BRAVO