GPP là gì? So sánh với GMP và GDP trong ngành dược

GPP không chỉ là yêu cầu pháp lý để nhà thuốc được cấp phép hoạt động, mà còn là tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn, phản ánh trình độ phát triển và trách nhiệm của ngành dược đối với cộng đồng.

1. GPP là gì? Khái niệm và ý nghĩa trong thực hành dược cộng đồng

GPP (viết tắt của Good Pharmacy Practices) – hay còn gọi là Thực hành tốt nhà thuốc – là một trong những tiêu chuẩn quan trọng trong lĩnh vực dược phẩm, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam khuyến khích áp dụng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ của các cơ sở bán lẻ thuốc, đảm bảo rằng việc cung cấp thuốc và tư vấn sử dụng thuốc cho người dân được thực hiện đúng chuyên môn, có trách nhiệm, an toàn và hiệu quả.

Thay vì chỉ đơn thuần là nơi “bán thuốc”, nhà thuốc khi đạt chuẩn GPP cần được vận hành như một mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu, nơi mà dược sĩ không chỉ cung ứng sản phẩm mà còn có nhiệm vụ hướng dẫn sử dụng, tư vấn đúng liều, phát hiện nguy cơ tương tác thuốc và đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình điều trị.

2. GMP là gì? Tiêu chuẩn sản xuất thuốc an toàn và đạt chất lượng

Khác với GPP – tiêu chuẩn áp dụng tại nhà thuốc, thì GMP (Good Manufacturing Practices) – hay còn gọi là Thực hành tốt sản xuất thuốc, là hệ thống tiêu chuẩn được áp dụng tại các nhà máy dược phẩm nhằm đảm bảo rằng quá trình sản xuất, kiểm tra, đóng gói và lưu trữ thuốc được thực hiện trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt, hạn chế tối đa các nguy cơ gây nhiễm chéo, sai sót và giảm chất lượng sản phẩm.

GMP không chỉ là quy chuẩn kỹ thuật, mà còn bao gồm toàn bộ hệ thống quản lý chất lượng tổng thể, trong đó mọi yếu tố từ nguyên liệu đầu vào, thiết bị sản xuất, nhà xưởng, quy trình thao tác, kiểm soát môi trường, đào tạo nhân sự… đều phải tuân thủ chặt chẽ.

Áp dụng GMP chính là cơ sở để đảm bảo rằng thuốc thành phẩm được sản xuất ra luôn đạt chất lượng ổn định, an toàn cho người sử dụng và có hiệu quả điều trị như mong muốn.

Xem thêm: GMP là gì? Từ lý thuyết đến triển khai GMP trong nhà máy sản xuất

3. GDP là gì? Tiêu chuẩn vận chuyển và phân phối thuốc đúng quy chuẩn

Song song với sản xuất và bán lẻ, khâu vận chuyển và phân phối thuốc cũng đóng vai trò không thể thiếu trong chuỗi cung ứng dược phẩm, và đó chính là phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn GDP (Good Distribution Practices) – hay còn gọi là Thực hành tốt phân phối thuốc.

GDP quy định các yêu cầu trong việc bảo quản, vận chuyển, kiểm soát nhiệt độ, điều kiện kho, truy xuất nguồn gốc và phòng tránh gian lận trong suốt quá trình phân phối thuốc từ nhà sản xuất đến nhà thuốc hoặc bệnh viện, nhằm đảm bảo chất lượng của thuốc không bị suy giảm do các yếu tố môi trường hoặc sai sót vận hành.

Điều này đặc biệt quan trọng với các nhóm thuốc nhạy cảm như sinh phẩm, vaccine, thuốc đông khô hoặc thuốc yêu cầu chuỗi lạnh. Dù thuốc có được sản xuất theo GMP đạt chuẩn, nhưng nếu khâu phân phối không đảm bảo GDP, thì chất lượng cuối cùng đến tay người dùng vẫn có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

4. So sánh GPP – GMP – GDP: Ba tiêu chuẩn cùng mục tiêu nhưng khác vị trí áp dụng

Mặc dù cùng thuộc nhóm các thực hành tốt (Good Practices) trong ngành dược và đều hướng đến mục tiêu đảm bảo chất lượng – an toàn – hiệu quả của thuốc, nhưng GPP, GMP và GDP lại được áp dụng tại những mắt xích khác nhau trong chuỗi cung ứng dược phẩm. Cụ thể:

Tiêu chuẩn	Tên đầy đủ	Áp dụng ở đâu?	Mục tiêu chính
GPP	Good Pharmacy Practices	Nhà thuốc, quầy thuốc	Đảm bảo bán thuốc đúng, tư vấn đúng, an toàn cho người bệnh
GMP	Good Manufacturing Practices	Nhà máy sản xuất thuốc	Đảm bảo thuốc được sản xuất trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt, đạt chất lượng cao
GDP	Good Distribution Practices	Kho thuốc, công ty phân phối	Đảm bảo thuốc được bảo quản và vận chuyển đúng điều kiện, không làm giảm chất lượng

 

Bộ ba tiêu chuẩn GMP – GDP – GPP chính là ba mắt xích quan trọng cấu thành nên một hệ thống quản lý chất lượng dược toàn diện, giúp đảm bảo rằng mỗi viên thuốc đến tay người bệnh không chỉ còn nguyên vẹn về thành phần, mà còn phát huy đúng công dụng điều trị và được sử dụng một cách an toàn, có trách nhiệm. Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu vào thị trường quốc tế, các tiêu chuẩn này không chỉ là điều kiện cần, mà là bắt buộc nếu muốn đưa sản phẩm ra thế giới.

>>> Tham khảo: Giải pháp phần mềm quản trị doanh nghiệp tổng thể áp dụng tại dược phẩm OPC